Əbil HƏSƏNOV —————–

Bu gün Azərbaycan cəmiyyətində televiziyadan kütləvi uzaqlaşma və “mavi ekran”a qarşı dərin inamsızlıq müşahidə olunur. Əvvəllər bu tendensiyanı əsasən internetin və sosial medianın sürətli inkişafı ilə izah edirdilərsə, bu gün başqa bir həqiqət də getdikcə daha aydın görünür: Azərbaycan tamaşaçısının yerli televiziyadan uzaqlaşmasının əsas səbəblərindən biri elə televiziya məkanının özündəki problemlərdir.

Yerli televiziya kanalları müasir dövrün tələblərinə uyğunlaşmaq əvəzinə, sanki öz auditoriyasını itirmək üçün əllərindən gələni edir. Bu tənəzzülün arxasında isə bir neçə ciddi konseptual və struktur problem dayanır.

1. Keyfiyyətsiz şoular və sensasiya yarışına çevrilən efir

Azərbaycan teleməkanının ən böyük problemlərindən biri reytinq naminə keyfiyyətin qurban verilməsidir. Bir çox özəl kanalın efirində ailə münaqişələri, süni şəkildə şişirdilmiş şou-biznes qalmaqalları və insanların şəxsi həyatının nümayişi üzərində qurulmuş proqramlar üstünlük təşkil edir.

İntellektual səviyyəni yüksəldən, maarifləndirən və estetik zövq formalaşdıran layihələr hazırlamaq əvəzinə, ucuz sensasiyalara üstünlük verilməsi tamaşaçıda haqlı narazılıq və etimadsızlıq yaradır.

2. Alternativsiz və yeknəsəq məzmun

Bu gün pultu əlinə alan tamaşaçı müxtəlif kanallarda eyni simaları, eyni mövzuları və oxşar formatları görməkdən yorulub. Yaradıcılığın, fərqli ideyaların, güclü ssenarilərin və peşəkar müzakirələrin çatışmazlığı televiziya məkanını monoton və maraqsız bir mühitə çevirib.

Kanallar arasında sağlam yaradıcılıq rəqabəti demək olar ki, hiss olunmur. Nəticədə fərqlənmək əvəzinə, bir-birini təkrarlayan məzmun istehsal olunur.

3. Rəqəmsal dövrün tələblərinə uyğunlaşa bilməmək

Dünyada televiziya sənayesi artıq rəqəmsal transformasiyanın yeni mərhələsini yaşayır. Keyfiyyətli seriallar, sənədli filmlər, analitik proqramlar və interaktiv layihələr müasir tamaşaçının əsas seçimlərinə çevrilib.

Azərbaycan televiziyası isə bir çox hallarda hələ də 15–20 il əvvəlki yanaşmalarla fəaliyyət göstərir. Halbuki müasir tamaşaçı peşəkar ssenari, dinamik montaj, yüksək vizual keyfiyyət və məzmun zənginliyi gözləyir. Bu tələblər qarşılanmadıqda isə insanlar təbii olaraq YouTube, Netflix və digər rəqəmsal platformalara üz tuturlar.

Nəticə

Azərbaycan televiziyası uzun illər cəmiyyətin maariflənməsində, ictimai zövqün formalaşmasında və milli dəyərlərin təbliğində mühüm rol oynayıb. Lakin bu gün həmin missiyanı böyük ölçüdə itirmək təhlükəsi ilə üz-üzədir.

Tamaşaçının televiziyadan uzaqlaşması onun informasiya və ya əyləncəyə olan ehtiyacının azalması ilə bağlı deyil. Əksinə, bu, yerli televiziya məkanının müasir auditoriyanın gözləntilərinə cavab verə bilməməsinin nəticəsidir.

Əgər televiziya məkanında məzmun keyfiyyəti, yaradıcılıq, peşəkarlıq və rəqabət mühiti istiqamətində köklü islahatlar həyata keçirilməzsə, yerli televiziya cəmiyyət üzərindəki təsir gücünü getdikcə itirəcək və informasiya məkanında əvvəlki mövqeyini bərpa etməkdə daha da çətinlik çəkəcək.

araz.az xəbər portalı.